Trwałość tarasu z deski kompozytowej zależy przede wszystkim od podłoża i konstrukcji nośnej, a nie od samych desek. Stabilne fundamenty, poprawnie rozstawione legary, spadek odprowadzający wodę i miejsce na rozszerzalność cieplną kompozytu decydują o tym, czy powierzchnia pozostanie równa i bezpieczna.
Jak przygotować podłoże pod taras?
Deska kompozytowa, zwykle wykonana z mączki drzewnej i tworzywa sztucznego, pracuje pod wpływem temperatury. Dlatego taras trzeba traktować jako cały system: podłoże, podpory, legary, klipsy i deski muszą ze sobą współpracować. Inaczej mogą pojawić się ugięcia, falowanie albo rozszczelnienie krawędzi.
Inaczej przygotowuje się grunt, a inaczej istniejącą wylewkę betonową. W obu przypadkach konstrukcja musi być wypoziomowana, ale jednocześnie należy zapewnić odpływ wody i wentylację pod deskami.
Grunt naturalny lub trawnik
Usuń warstwę humusu, wyrównaj teren i zagęść podłoże. Na przygotowanym gruncie można zastosować geowłókninę lub agrowłókninę, aby ograniczyć przerastanie roślin. Legary powinny opierać się na punktowych podporach, na przykład bloczkach betonowych, płytach albo regulowanych wspornikach tarasowych.
Jeżeli grunt jest stabilny, przepuszczalny i nie jest podatny na wysadziny mrozowe, płytkie podpory mogą być wystarczające. Na gruncie gliniastym, organicznym, wilgotnym lub przemarzającym potrzebne są fundamenty sięgające poniżej lokalnej strefy przemarzania. W Polsce przyjmuje się strefy o głębokości około 0,8–1,4 m, ale dokładne rozwiązanie powinno wynikać z warunków działki i projektu.
Przy niestabilnym gruncie stosuje się pale betonowe, zwykle o średnicy co najmniej 160 mm, a często około 200 mm. Głębokość posadowienia trzeba dobrać do gruntu i strefy przemarzania. Jeżeli konieczne są głębokie fundamenty albo podłoże ma nieznaną nośność, konstrukcję powinien ocenić fachowiec.
Wylewka betonowa lub inne twarde podłoże
Wylewka musi być równa, nośna i mieć spadek około 3% od budynku. Dzięki temu woda nie zatrzymuje się pod tarasem. Na podłożu nieprzepuszczalnym nie wolno zasłonić odpływów ani stworzyć zamkniętych kieszeni, w których gromadzi się wilgoć.
Na wylewce można zastosować regulowane wsporniki, które ułatwiają poziomowanie legarów. Jeżeli podłoże ma hydroizolację, nie wierć w nim bez sprawdzenia, gdzie przebiega izolacja. W takim przypadku lepsza bywa konstrukcja samonośna, oparta na wspornikach lub ramie.
Uwaga: brak spadku i zbyt małe dylatacje to częste przyczyny odkształceń. Kompozyt rozszerza się i kurczy wraz ze zmianą temperatury, dlatego odstępy przy ścianach, zakończeniach i łączeniach należy wykonać zgodnie z instrukcją konkretnego systemu.
Jakie legary wybrać?
Legary przenoszą obciążenia z desek na podpory. Powinny tworzyć sztywny, równy ruszt, a ich rozstaw musi odpowiadać wymaganiom producenta desek. Często stosuje się odstępy około 30 cm między rzędami legarów, natomiast odległość podpór zależy od materiału, wysokości i przekroju legara.
| Materiał | Trwałość | Zalecany rozstaw podpór | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Aluminium | Wysoka stabilność wymiarowa i odporność na wilgoć | Zależny od profilu, przy profilu około 50 mm może sięgać około 100 cm | Tarasy na gruncie i wylewkach, gdy liczy się trwałość |
| Kompozyt | Odporność na wilgoć, ale mniejsza sztywność niż aluminium | Zwykle mniejszy niż dla aluminium, zgodnie z instrukcją systemu | Lekkie konstrukcje wymagające gęstszego podparcia |
| Modrzew impregnowany | Dobra, lecz materiał może zmieniać wymiary | Dobierany do przekroju i obciążenia | Tarasy budżetowe, pod warunkiem właściwej ochrony drewna |
Legary aluminiowe są zwykle najbardziej stabilne, ale kosztują więcej. Legary kompozytowe wymagają starannego podparcia, ponieważ przy zbyt dużym rozstawie mogą się uginać. Drewno powinno być impregnowane i przeznaczone do zastosowań zewnętrznych. Świerk i sosna nie są dobrym wyborem na główną konstrukcję nośną, ponieważ łatwiej chłoną wilgoć, odkształcają się i tracą nośność.
Jak zrobić taras z deski kompozytowej krok po kroku?
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj narzędzia i elementy systemu. Potrzebne będą:
- Wiertarka lub wkrętarka.
- Ukośnica albo piła do precyzyjnego cięcia desek.
- Poziomica i miara.
- Klipsy montażowe oraz wkręty systemowe.
- Legary, podpory, zaślepki i listwy wykończeniowe.
- Zaplanuj układ. Zmierz taras, rozrysuj kierunek desek i policz rzędy legarów. Deski powinny opierać się na legarach na całej długości, a ich końce nie mogą wisieć poza konstrukcją. Uwzględnij odstęp od ścian i innych stałych elementów.
- Przygotuj i wypoziomuj podpory. Ustaw bloczki, płyty lub wsporniki na stabilnym podłożu. Na wylewce zachowaj wymagany spadek, a na gruncie zadbaj o zagęszczenie i ochronę przed osiadaniem. Kontroluj poziom na całej powierzchni.
- Ułóż i zakotw stabilnie legary. Rozstaw je zgodnie z instrukcją desek, zwykle w regularnych rzędach. Na wylewce użyj mocowań dopasowanych do podłoża, a przy hydroizolacji wybierz rozwiązanie, które jej nie uszkodzi. Legary muszą mieć możliwość swobodnego odpływu wody.
- Zamontuj klipsy początkowe i pośrednie. Klipsy przykręca się do legarów, a następnie wsuwa w nie deski. Nie zastępuj systemowych łączników przypadkowymi wkrętami, ponieważ mogą ograniczyć pracę materiału i uszkodzić deskę.
- Ułóż deski prostopadle do legarów. Wsuń kolejne elementy w klipsy i sprawdzaj ich prostoliniowość. Zachowaj dylatacje przy ścianach, na końcach rzędów oraz w miejscach łączenia. Ich wymiar zależy od systemu, ale często stosuje się szczelinę około 1 cm.
- Wykończ krawędzie. Przytnij deski po ułożeniu, aby uzyskać równą linię. Zabezpiecz końce zaślepkami albo listwami maskującymi przeznaczonymi do danego profilu. Nie zamykaj jednak całkowicie przestrzeni pod tarasem, ponieważ musi zachować wentylację.
Po ułożeniu sprawdź, czy żadna deska nie ugina się nadmiernie, klipsy są dokręcone, a woda może spływać pod konstrukcję. Przed zakupem przygotuj też listę materiałów, aby nie zabrakło elementów systemu:
- Deski – uwzględnij powierzchnię, długość rzędów i zapas na docinki.
- Legary – policz ich liczbę według rozstawu oraz długości tarasu.
- Klipsy – potrzebne są klipsy początkowe, pośrednie i końcowe.
- Podpory – dobierz je do rodzaju gruntu, wylewki i planowanego obciążenia.
- Wykończenie – zaślepki, listwy oraz elementy do obróbki krawędzi.
Na jakie błędy uważać?
Najwięcej problemów powstaje w niewidocznej części tarasu. Przed zamknięciem konstrukcji sprawdź szczególnie:
- Brak dylatacji może powodować wypychanie, falowanie i pękanie elementów przy zmianach temperatury.
- Zbyt duży rozstaw legarów prowadzi do uginania desek i przeciążania klipsów.
- Brak wentylacji zatrzymuje wilgoć i przyspiesza degradację podpór oraz legarów.
- Nieprawidłowy odpływ wody sprzyja zastoinom, zabrudzeniom i przemarzaniu podłoża.
- Niestabilne podpory powodują osiadanie konstrukcji i utratę poziomu.
Nie skracaj dylatacji tylko po to, aby uzyskać ciaśniejsze wykończenie. W przypadku desek kompozytowych odstępy są częścią systemu montażowego, a nie niedokładnością wykonania.
Czy taras z deski kompozytowej wymaga impregnacji?
Dobrze wykonany taras z WPC nie wymaga corocznej impregnacji tak jak konstrukcja z naturalnego drewna. Trwałość zależy jednak od prawidłowego posadowienia, odpływu wody, wentylacji i zachowania dylatacji. Po montażu wystarczy regularnie usuwać piasek, liście i zabrudzenia, stosując środki dopuszczone przez producenta systemu.
Najpierw zainwestuj w stabilne podłoże i poprawny ruszt, a dopiero potem wybieraj wykończenie. To konstrukcja znajdująca się pod deskami decyduje, czy taras pozostanie równy, sztywny i bezpieczny przez kolejne sezony.
