Na 1 m² nawierzchni potrzeba około 0,022–0,025 t frezu asfaltowego na każdy 1 cm docelowej, zagęszczonej warstwy. Oznacza to 22–25 kg materiału na 1 cm grubości. Przy obliczeniach najlepiej uwzględnić współczynnik zagęszczenia około 1,25, ponieważ warstwa luźna zmniejszy swoją objętość podczas wałowania.
Ile frezu asfaltowego potrzeba na 1 m²?
Przelicznik opiera się na gęstości nasypowej destruktu wynoszącej około 1,8–2,0 t/m³. Przyjęcie współczynnika zagęszczenia 1,25 daje bezpieczny zapas na osiadanie materiału i pozwala uzyskać zakładaną grubość po zagęszczeniu.
| Docelowa grubość warstwy | Zapotrzebowanie frezu na 1 m² |
|---|---|
| 5 cm | około 0,14–0,16 t |
| 8 cm | około 0,22–0,25 t |
| 10 cm | około 0,28–0,31 t |
W praktyce dla warstwy o grubości 8 cm warto przyjąć średnio około 0,24 t/m². Warstwa luźno wysypanego frezu musi być grubsza od końcowej warstwy zagęszczonej, ponieważ materiał osiada pod wpływem zagęszczarki lub walca.
Jak obliczyć ilość destruktu asfaltowego?
Uniwersalny wzór wygląda następująco:
powierzchnia w m² × grubość warstwy w m × gęstość w t/m³ × współczynnik zagęszczenia
Do szybkiego kosztorysu można przyjąć gęstość 1,9 t/m³ oraz współczynnik 1,25. Obliczenie dla podjazdu o powierzchni 50 m² i docelowej grubości 8 cm wygląda tak:
- Powierzchnia – 50 m².
- Grubość warstwy – 8 cm, czyli 0,08 m.
- Obliczenie masy – 50 × 0,08 × 1,9 × 1,25 = 9,5 t.
Na taki podjazd należy więc zamówić około 9,5 t frezu asfaltowego. Jeżeli podłoże jest nierówne, materiał ma dużo grubszych kawałków albo nie da się dokładnie kontrolować grubości, można przyjąć niewielki zapas. Nie należy jednak zastępować nim prawidłowego przygotowania podbudowy.
Co wpływa na zużycie frezu?
Wartość z tabeli jest przelicznikiem orientacyjnym. Rzeczywista masa materiału może się zmieniać w zależności od kilku parametrów:
- Frakcja materiału – drobny frez układa się i zagęszcza inaczej niż materiał z większymi kawałkami asfaltu.
- Wilgotność – zawilgocony materiał może mieć większą masę, a jego zagęszczanie będzie przebiegało inaczej.
- Rodzaj podłoża – nierówna lub słaba podbudowa zwiększa lokalne zużycie, ponieważ frez wypełnia zagłębienia.
- Sprzęt zagęszczający – zagęszczarka płytowa o masie około 160–200 kg działa inaczej niż walec wibracyjny o masie 1,5–3 t.
Przy planowaniu podjazdu dla samochodów osobowych często stosuje się warstwę około 8–10 cm przed zagęszczeniem, lecz jej wymagana grubość zależy od nośności podłoża i przewidywanego obciążenia. Ciężki ruch lub skręcanie pojazdów gąsienicowych wymaga osobnej oceny podbudowy, ponieważ sama ilość frezu na metr kwadratowy nie przesądza o trwałości nawierzchni.
Najczęstszy błąd polega na obliczeniu materiału wyłącznie z objętości końcowej, bez uwzględnienia osiadania. Dla bezpiecznego zamówienia przyjmij współczynnik 1,2–1,3, a następnie zweryfikuj wynik z dostawcą, który zna rzeczywistą frakcję i wilgotność oferowanego frezu.
