Luźny kontakt, czyli gniazdko elektryczne, nie jest wyłącznie problemem estetycznym. Może dojść do iskrzenia, porażenia prądem, a nawet pożaru. Jeśli czujesz zapach spalenizny albo widzisz osmolony lub stopiony plastik, nie naprawiaj gniazdka samodzielnie – wyłącz zasilanie i wezwij elektryka.
Co przygotować do naprawy?
Przed rozpoczęciem pracy odłącz zasilanie obwodu w skrzynce bezpiecznikowej. Samo wyłączenie światła lub urządzeń podłączonych do gniazdka nie wystarcza. Do naprawy przygotuj:
- Śrubokręt z izolowanym uchwytem
- Próbnik napięcia
- Latarkę, jeśli po wyłączeniu obwodu miejsce pracy będzie słabo oświetlone
- Materiały do uzupełnienia ubytków, jeśli puszka jest wyrwana ze ściany
Po wyłączeniu bezpiecznika sprawdź próbnikiem napięcia oba otwory gniazdka oraz dostępne metalowe elementy. Próbnik powinien wcześniej zostać sprawdzony na działającym obwodzie, aby mieć pewność, że wskazuje napięcie prawidłowo. Jeśli nadal sygnalizuje obecność prądu, nie dotykaj przewodów i wyłącz właściwy obwód lub główne zasilanie.
Jak naprawić kontakt, który się rusza?
Najczęściej gniazdko porusza się dlatego, że poluzowały się boczne blaszki rozporowe, nazywane także łapkami, albo uszkodziło się mocowanie puszki. Postępuj w następującej kolejności:
- Zdejmij osłonę. Po potwierdzeniu braku napięcia odkręć śrubę mocującą plastikową ramkę i osłonę gniazdka.
- Oceń stan mechanizmu. Sprawdź, czy puszka pozostaje stabilnie osadzona w ścianie, czy porusza się całe gniazdko oraz czy blaszki rozporowe mają możliwość zaczepienia się o jej ścianki.
- Dokręć mocowanie. Jeśli puszka jest stabilna, ustaw gniazdko równo i dokręcaj boczne śruby mocujące naprzemiennie. Nie używaj nadmiernej siły, ponieważ można uszkodzić puszkę albo mechanizm.
- Sprawdź przewody. Nie ciągnij za kable i nie wyginaj ich gwałtownie. Zaciski powinny trzymać przewody pewnie, a żadna żyła nie może być luźna ani wysunięta spod zacisku. W typowej instalacji występuje przewód fazowy, neutralny i ochronny, ale kolorystyka lub sposób wykonania starych instalacji mogą odbiegać od współczesnych rozwiązań.
- Napraw mocowanie w ścianie. W ścianie murowanej wykruszony tynk wokół puszki trzeba uzupełnić materiałem przeznaczonym do tego podłoża. Gniazdko należy zamontować dopiero wtedy, gdy mocowanie będzie stabilne.
- Przy płycie karton-gipsowej usuń przyczynę luzu. Jeśli płyta wykruszyła się wokół puszki, samo dokręcenie śrub nie wystarczy. Ubytek trzeba uzupełnić odpowiednią masą naprawczą, a przy poważnym uszkodzeniu wymienić lub poprawić puszkę przeznaczoną do montażu w płycie g-k.
- Załóż osłonę. Po sprawdzeniu mocowania przykręć ramkę i osłonę, tak aby przylegały do ściany i nie były naprężone.
Nie poprawiaj samodzielnie połączeń, jeśli przewody są nadpalone, kruche, zbyt krótkie albo nie masz pewności, który przewód jest czym. W starych instalacjach mogą występować rozwiązania bez przewodu ochronnego lub połączenia wymagające dodatkowej oceny. Błędne mostkowanie może stworzyć zagrożenie porażeniem.
Kiedy wezwać elektryka?
Zrezygnuj z samodzielnej naprawy, gdy widzisz ślady przegrzania, stopiony plastik, luźne lub zwęglone przewody, uszkodzoną puszkę albo gdy próbnik nadal wykazuje napięcie. Fachowiec powinien sprawdzić także gniazdko, które grzeje się podczas pracy, iskrzy lub regularnie wybija zabezpieczenia.
Pomoc specjalisty będzie rozsądniejsza również wtedy, gdy nie potrafisz bezpiecznie zidentyfikować obwodu albo nie masz doświadczenia przy instalacjach elektrycznych. Nie próbuj wciskać wyrwanego gniazdka na siłę i nie podtrzymuj go luźnymi elementami.
Sprawdzenie przed ponownym włączeniem prądu
Przed załączeniem bezpiecznika wykonaj krótką kontrolę:
- Gniazdko jest stabilne i nie porusza się przy lekkim nacisku.
- Ramka oraz osłona przylegają równo do ściany.
- Przewody są pewnie osadzone w zaciskach i nie są naprężone.
- Wewnątrz puszki nie ma odsłoniętych fragmentów żył ani luźnych elementów.
- Nie widać pęknięć, osmalenia ani stopionego tworzywa.
Po włączeniu zasilania obserwuj gniazdko przy pierwszym użyciu. Iskrzenie, trzaski, zapach spalenizny lub nagrzewanie się osłony oznaczają konieczność natychmiastowego wyłączenia obwodu i wezwania elektryka.
